|
 |
İçinizde gelişmekte olan küçük bir varlık vardır, ve onun sağlıklı gelişmesi
için ağzınıza koyduğunuz her lokma önemlidir. Amerika Harvard
üniversitesinde yapılan bir araştırma, bebeğin sağlığının, annenin
hamileliği sırasındaki beslenmeyle nasıl yakından ilişkili olduğunu
göstermiştir. Araştırmaya alınan kadınlardan diyeti iyi olanların %95’inin
çok sağlıklı bebekleri olurken, diyetine dikkat etmeyenlerin (genellikle
abur cubur ve fast food ile beslenenlerin) %8’inin sağlıklı bebekleri,
%65’inin ölü doğum, prematüre ve doğuştan kusurları olan bebekleri olmuştur.
Başka çalışmalarda da hamile kadınların yediklerinin veya yemediklerinin
bebek üzerine olan etkileri gösterilmiştir. Örneğin döllenmeden hemen önce
ve erken hamilelik döneminde folik asit eksikliği, omurilik kanalı kusuru ve
damak dudak yarıklığı riskini arttırırken, son üç ayda protein ve kalori
eksikliği beyin gelişimini kötü etkiler.Yetersiz ve yanlış besin alımı
bebekle ilgili gelişimi geciktirebilir.
Ayrıca beslenme hamileliğin seyrine; rahat geçmesine, doğuma, duygusal
duruma ve doğum sonrası iyileşmeye etki eder. İyi beslenen kadınlarda erken
doğum daha azdır, özellikle çinko eksikliği prematüre doğum riskini
arttırır. Hamileliğiniz boyunca dikkat etmeniz gereken önemli konular
şunlardır:
Yediğiniz her lokmaya özen göstermek: Her yemekte çatalınızı ağzınıza
götürmeden önce "bu yediğim bebeğim için iyi mi?” diye bir düşünün, eğer
yanıt “evet” ise çiğneyin. Düşkün olduğunuz tatlılardan ve abur cuburlardan
uzak durun.
Tüm kaloriler birbirine eşit değildir: 150 kalorilik bir tatlı kurabiyedeki
kalori, kepekli undan yapılmış, meyve suyu ile tatlandırılmış diyet
kurabiyedeki 150 kaloriye eşit değildir. Bu nedenle aldığınız kalorinin
miktarının yanı sıra, niteliğine de özen gösterin.
Kendinizi aç bırakırsanız bebeğinizi de aç bırakırsınız: Nasıl bebeğinizi
doğduktan sonra aç bırakmayı düşünemiyorsanız, anne karnındayken de bunu
yapmamalısınız. Bebeğinizin düzenli aralarla düzenli beslenmeye ihtiyacı
vardır. Hiç bir zaman öğün atlamayın. Siz aç olmasanız da bebeğiniz açtır.
Eğer mide yakınmalarınız iştahınızı kapatıyorsa, gereksiniminizi 3 öğün
yerine 6 küçük öğün ile karşılayın.
Karbonhidrat alımı: Hamilelik sırasında kilo almaktan korkan bazı kadınlar
karbonhidratları tamamen diyetlerinden çıkarırlar. Saf ve basit
karbonhidratların (beyaz ekmek, pirinç, şeker, kek, kurabiye) besin değeri
az ama kalorileri çoktur. Saf olmayan karbonhidrat komplekslerinin ise
gerekli B vitaminleri, mineraller, protein ve lifler açısından gerekli
olduğu bir gerçektir. Bunlar bulantı ve kabızlığın kontrol altına
alınmasında yardımcı olur ve şişmanlatıcı değillerdir.
Tatlılar sorundan başka bir şey değillerdir: Hiçbir kalori şekerin verdiği
kalori kadar boş değildir. Ayrıca araştırmalar şekerin yalnızca yararsız
değil zararlı da olduğunu göstermişlerdir. Şekerin diş çürümesine yol
açmasının yanı sıra, şeker ve kalp hastalığı, depresyon ve bazı vakalarda
hiperaktivite ile ilişkisinin olduğu düşünülmektedir. Şeker ile ilgili belki
de en kötü şey hiçbir besin değeri olmamasıdır. Lezzetli ve besleyici
tatlılar için, şeker yerine meyve ve meyve suyu kullanın.
İyi besinlerin nereden geldiği bellidir: Pişirdiğiniz yiyecekler konserve ve
haşlanıp dondurulmuş ise besleyiciliğinin çoğunu kaybetmiştir. Mevsiminde
taze sebze ve meyve, eğer bulunmuyorsa taze dondurulmuş olanları tercih
edin. Her gün çiğ sebze ve meyve yemeye çalışın. Sebzeleri ya buharda yada
az pişmiş hazırlayarak vitamin ve minerallerin korunmasını sağlayın.
Kötü alışkanlıklar iyi bir diyeti sabote edebilir: Yeryüzündeki en iyi doğum
öncesi diyet bile eğer anne alkol, tütün ve benzeri maddelerden uzak
durmuyorsa, işe yaramaz. Artık alışkanlıklarınızın değişmesinin tam
zamanıdır.
HER GÜN ALMANIZ GEREKENLER
KALORİ
Hamilelerin iki kişilik yemek yediği doğrudur.Ama akılda tutulması gereken
şey bu iki kişiden birinin günlük gereksinimi ortalama 300 kalori olan
küçücük bir bebek olduğudur. Bu nedenle ortalama bir kilonuz varsa hamilelik
öncesi kilonuzu korumak için fazladan 300 kaloriye ihtiyacınız vardır. Günde
fazladan 300 kalori almak, yemek yemeyi sevenlerin hoşuna gidebilir. Ancak
durum böyle değildir, yani bu 300 kalori için diyetinize çekici besinler
eklemek yerine örneğin bir bardak süt yerine 4 bardak süt (380 kalori)
içmelisiniz. Hamilelik sırasında alınan kalorilerin hesaplanmasına karşın
siz bunu yapmak zorunda değilsiniz. Bunun yerine haftada bir gün güvenilir
bir tartıda tartılarak ilerlemenizi kontrol edebilirsiniz. Kilo alışınız
düzgün artıyorsa (2 ve 3. üç aylarda ortalama haftada yarım kilo
almalısınız) doğru miktarda kalori alıyorsunuz demektir.
PROTEİN
Günde 4 porsiyon alınması gerekir. Proteinler insan hücrelerinin yapıtaşı
olan aminoasitlerden oluşur. Anne adayının gerekenden az protein alması,
tıpkı az kalori alması gibi düşük doğum ağırlıklı bebek doğumuna neden
olmaktadır. Bu nedenle hamileler günde en az 65-75 gram protein almalıdır.
Yüksek riskli hamileliklerde önerilen miktar 100 gramdır.
C VİTAMİNLİ BESİNLER
Günde 2 porsiyon alınmalıdır.Sizin ve bebeğinizin doku tamiri,yara
iyileşmesi ve çeşitli metabolik işlemler için C vitaminine ihtiyacı vardır.
Bebeğin ayrıca güçlü kemik ve diş gelişimi ve düzgün gelişmesi için C
vitamini gerekir. C vitamini suda eriyen vitaminler grubundadır ve vücutta
depo edilmez, bu nedenle her gün alınması gerekmektedir. C vitamininden
zengin besinler en iyi taze ve pişirilmemiş halde yenir; ışık, ısı ve havaya
maruz kalmakla vitaminlerini kaybederler. Bu vitaminin en iyi kaynağı taze
sıkılmış portakal suyudur.
KALSİYUMLU BESİNLER
Günde 4 porsiyon yenmelidirler. Kalsiyum, kasların, kalp ve sinir sisteminin
gelişimi, kan pıhtılaşması ve enzim etkinliği için gereklidir. Yeterince
kalsiyum almazsanız kaybedecek olan yalnızca bebeğiniz değildir; bedene
kalsiyum girişi yetersizse bebeğinizin kafa kemiği için gereken kalsiyum
sizin kemiklerinizden karşılanarak sizi ileride osteoporoza aday kılar.
Ayrıca son araştırmalar yüksek miktarda kalsiyum alımının hamileliğe bağlı
yüksek tansiyonun önlenmesinde yardımcı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu
nedenlerle kalsiyum bakımından zengin besinlerden günde 4 öğün almaya özen
gösterin. Eğer günde 4 bardak süt içmek çekici gelmiyorsa, bir kase yoğurt
veya bir parça peynir şeklinde alın.
YEŞİL VE SARI SEBZELER, SARI MEYVELER
Günde 3 yada daha fazla porsiyon alınmalıdırlar. Bu besinler beta karoten
formunda A vitamini içerirler. A vitamini hücre büyümesi (ki bebeğin
hücreleri inanılmaz bir hızla büyümektedir), sağlıklı cilt, kemikler ve
gözler için gereklidir. Hatta bazı kanser türlerini de önlemektedir. Yeşil
yapraklı sebzeler diğer vitamin, mineraller ve kabızlığı önleyen lifleri de
içerirler. A vitamini en fazla havuç, ıspanak, kuru kayısı ve şeftalide
bulunur.
TAHIL VE BAKLAGİLLER
Günde 6-11 porsiyon yenmelidirler. Tahıllar (buğday, arpa, çavdar, yulaf,
mısır, pirinç ve soya) ve baklagiller (bakla, fasulye, bezelye) bebeğin
gelişen bedeni için gereken B vitaminini içerirler. Ayrıca hamilelikte çok
önemli olduğu gösterilen çinko, selenyum, magnezyum gibi minerallerden
zengindirler. Yalnız saf tahıl unlarını hesaba katmayın (beyaz undan yapılan
ekmek gibi), bunlar vitamin ve minerallerden yoksundurlar.
DEMİR YÖNÜNDEN ZENGİN BESİNLER
Sizin ve gelişen bebeğinizin artan kan hacmi için büyük miktarda demir
gerekli olduğundan bu 9 ayda hayatınızın herhangi bir döneminde olmadığı
kadar çok demire ihtiyaç duyacaksınız. Demiri mümkün olduğunca diyetinizden
sağlamaya çalışın. Demir bakımından zengin besinler kadar C vitamininden
zengin besinler yemek de demirin bağırsaklarda emilimini arttıracaktır.
Hamilelikte demir ihtiyacını genellikle diyet ile karşılamak zor olduğundan
12. Haftadan itibaren günde 40 mg demir alınmalıdır. Demirin vücuda
emilimini arttırmak için genelde C vitamininden zengin bir meyve suyu ile
(ama kesinlikle süt veya kahve ile değil) alınması önerilir.
TUZLU BESİNLER
Hamile olsun olmasın fazla miktarda tuz ve tuzlu besinler kimse için iyi
değildir. Fazla tuz alımı yüksek tansiyon ile yakından ilişkilidir ve bu da
hamilelikte potansiyel olarak çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Genel
bir kural olarak yemeklere pişirirken değil sofrada tuz atın, böylece
miktarını daha iyi ayarlayabilirsiniz.
SIVILAR
Günde en az 8 bardak alınmalıdır. Nasıl ki iki kişi için yiyorsanız
içmenizde öyle olacaktır. Beden sıvıları hamilelikte arttığı için sıvı
ihtiyacınızda artar. Bebeğimde sıvıya gereksinimi vardır; bedeninin büyük
kısmı tıpkı sizinki gibi sıvıdan oluşmuştur. Ayrıca sıvı cildinizi yumuşatır
ve kabızlığı azaltır. Sıvı alımınızı gün içine yayın ve bir kerede 2
bardaktan fazla almayın. SİZE ÖRNEK BESİNLER
Proteinli besinler:
Aşağıda verdiğimiz her gurup bir porsiyona eşittir ve 18-25 gr protein
içerir. Daha öncede önerdiğimiz gibi günde 4 porsiyon yani 75-100 gr protein
almalısınız. 1 porsiyon
 | 3 su bardağı az yağlı süt  | 1.5 kase az yağlı yoğurt  | 5 yumurta beyazı  | 100gr ton balığı  | 100 gr az yağlı peynir  | 75 gr beyaz tavuk eti  | 100 gr balık  | 100 gr yağsız sığır eti | | | | | | | |
C vitaminli yiyecekler:
Her gün en azından iki porsiyon C vitaminli yiyecek yemelisiniz.Vücudunuz bu
vitamini depolayamaz bu nedenle gün atlamayınız. Verdiğimiz listedekilerin
her biri bir porsiyon içindir.
 | 2 küçük portakal  | yarım greyfurt  | yarım bardak portakal suyu  | yarım kase çilek  | 1.5 büyük domates  | 1 bardak domates suyu  | 1 kırmızı yada yeşil biber  | üçte iki kase haşlanmış brokoli  | üç kase çiğ ıspanak | | | | | | | | |
Kalsiyum açısından zengin besinler
Bunlardan günde 4 porsiyon yemelisiniz. Yine listedeki her bir besin 1
porsiyona eşittir.
 | 250 gr yağsız süt  | 1 bardak lor peyniri  | 1 kase yağsız yoğurt  | 180 gr kalsiyum eklenmiş süt  | 2-3 yemek kaşığı susam  | 1.5 kase brokoli  | 10 adet kuru incir | | | | | | |
Yeşil yapraklı ve sarı sebzeler, meyveler
Günde 3 veya daha fazla porsiyona ihtiyacınız vardır.Her biri 1 porsiyonu
karşılar.
 | 1 dilim kavun(küçük bir kavunun 1/8’i)  | 1 büyük şeftali  | 3/4 kase haşlanmış brokoli  | 1 çiğ havuç(küçük)  | 8-10 büyük yaprak marul  | 1/4 küçük patates  | yarım tabak çiğ ıspanak | | | | | | |
Diğer sebze ve meyveler
Aşağıdakilerden günde en az 2 porsiyon yiyin
 | 1 elma  | 6-7 kuşkonmaz  | 1 tabak yeşil fasulye  | 1 küçük muz  | 2/3 tabak Brüksel lahanası  | 2/3 tabak taze kiraz  | 2/3 kase üzüm  | 1 tabak taze mantar  | 1 tabak taze bamya  | 1 orta armut  | 1 orta boy patates  | 1 dilim ananas | | | | | | | | | | | |
Tahıl ve baklagiller
Günde 6-11 porsiyon arasında alın. Yine listedekilerin her biri bir
porsiyona eşittir.
 | 1 dilim kepek, çavdar yada yulaf ekmeği  | 1/2 fincan pişirilmiş kahverengi pirinç  | 2 yemek kaşığı pişmiş buğday  | 1/2 tabak bulgur pilavı  | 1/2 tabak yüksek proteinli makarna  | 1 küçük mısır ekmeği  | 1/2 tabak fasulye yada bezelye | | | | | | |
Demir bakımından zengin besinler
 | sığır eti  | ciğer  | istiridye  | sardalye  | marul, lahana, şalgam  | kabak  | kabuğu ile pişirilmiş patates  | ıspanak  | baklagiller  | soya fasulyesi ve soyalı ürünler  | kurutulmuş meyveler | | | | | | | | | | |
|
|